Câu 37: Nguyên nhân, điều kiện thuận lợi bệnh còi xương ở trẻ.

Còi xương là một bệnh loạn dưỡng xương có liên quan đã chuyển hoá phốtpho và can xi do cơ thể thiếu vitamin D.

Còi xương là một bệnh rất phổ biến ở trẻ em (lứa tuổi mà hệ xương đang phát triển mạnh), bệnh thường xảy ra ở trê dưới 3 tuổi nhất là 6-12 tháng. Bệnh gặp ở tất cả các nước trên lục giới, nhất là những nước có mức sinh hoạt thấp.

Nguyên nhân.

Nguyên nhân chính gây ra bệnh còn xương là thiếu vitamin D do:

- Thiếu ảnh sáng mặt trời

Trên da có 7 - dehydrocholesterol, dưới ảnh hưởng quang hoá của tia cực tím được tổng hợp thành vitamin D3 đây là nguồn cung cấp chủ yếu. Người ta ước tính sự tổng hợp vitamin D3 ở da (cholecanxiferol) là 18 đv/cm2/ngày nếu đủ ánh sáng. Do đó thiếu ánh sáng mặt trời sẽ thiếu vitamin D.

Thiết ánh sáng mặt trời ở trẻ em thường là do ở chật chội, tối tân. do tập quán sai lầm không dám cho trẻ ra ánh sáng, mặc quá nhiều quần áo ...

- Do ăn uống:

+ ăn thiếu các thực phẩm giàu Vitamin D, như: gan thịt, cá (gan cá), trứng, bơ, sưa, những thực phẩm nguồn gốc thực vật có lượng vitamin D rất ít.

+ Trẻ ăn sữa bò dễ mắc bệnh còi xương hơn trẻ bú mẹ, vì tuy số lượng can xi và phốtpho trong sữa mẹ ít nhưng tỷ lệ Ca++ thích hợp, trẻ dễ hấp thu hơn.

+ Nhu cầu vitamin D hàng ngày của trẻ bú mẹ là 100 đv, của trẻ ăn sữa bò là 400 đv.

+ Người mẹ thiếu sữa và thành phần sữa mẹ không được bình thường.

+ Trẻ ăn nhiều bột cũng dễ bi còi xương và trong bột có nhiều axítphytinic + canxi tạo thành phitinat can xi (tủa) làm cho sự hấp thu canxi ở ruột giảm đi.

Những yếu tố thuận lợi gây bệnh còi xương:

+ Tuổi từ 6 tháng -18 tháng : 1/4 trường hợp còi xương gặp ở trẻ < 6 tháng.

+ Cân nặng khi đẻ: đẻ non, sinh đôi, đẻ yếu dễ bị còi xương vì không tích lũy được đủ muối khoáng và vitamín D trong thời kỳ bào thai.

+ Các bệnh nhiễm khuẩn: là những yếu tố thúc đẩy bệnh còi xương phát triển, nhất là nhiễm khuẩn đường ruột.

+ Mùa: theo Lelong 2/3 số trẻ còi xương bị vào mùa đông - xuân

+ Yếu tố thể chất: da, độ dày của lớp thường bì, sắc tố ở da ... cũng ảnh hướng đến bất xạ của tia cực tím (da đen mắc nhiều hơn)