Trong ba trăm sáu mươi nhăm ngày, ngày hoàn hảo nhất với mình - chắc chắn là Tết Đoan Ngọ mùng 5 tháng 5!

Ngày này tuy không linh đình như Tết Nguyên đán, nhưng mình thích! Mình thích cái lễ đơn giản nho nhỏ vậy thôi, chứ không thích những lễ nghi rườm rà, phiền hà nhọc não.

Mình thích nó hơn cả sinh nhật của mình, hơn những món bánh chocomint (món tủ của mình) xuất hiện vào những bữa tiệc kỷ niệm hàng năm.

Mình thích mùng 5 tháng 5, là vì có lý do!

Ở nhà thím, mình được đãi đằng nào bánh gio này, nào chè đỗ này, nào bánh đậu xanh, nào những quả mận...

Mình tìm đến khoảng trời bình yên của riêng mình, nơi mà chỉ cần ngẩng đầu lên bất cứ lúc nào, bất kể ngày nắng hay ngày mưa, bất kể ngày gió hay ngày bão, vẫn nhìn thấy quốc kỳ đỏ thắm đang phấp phới tung bay! Nơi mà khiến mình cảm thấy bốn mùa đều như thiên đường, đắm mình trong thuyết khuyển nho, nhàn nhã thưởng thức một cốc nước vối, nhâm nhi một bát bánh gio, liếm vị ngọt nước đường hoa mai. Mình tự do biết bao, mở cửa sở tâm hồn để ngắm quốc kỳ, thả tầm nhìn ngoại biên vào những áng mây tơ, nắng không đến mặt mưa chẳng đến đầu. Bạn nói xem, trên thế gian này tìm đâu được một ngày hạnh phúc cho linh hồn mình an yên?

Kết thúc ngày Tết Đoan ngọ năm ngoái, mình nói mình vẫn thèm ăn bánh gio, thế là bạn đồng niên dẫn mình về nhà cô ấy chơi, cầm thức quà tròn ú mình thèm thuồng bấy lâu lên phòng, hai đứa cùng đánh chén.

Nhà bạn thân mình giàu, giàu từ cái bánh gio bự chảng đến quả táo tráng miệng đại bác. Bánh gio nhà mình đúng là phải gọi bánh nhà bạn bằng cụ! Bạn cho mình ăn toàn miếng to, ăn thỏa thích, đến khi nào ngấy thì thôi. Mỗi lần mình lên phòng bạn chơi đều thế, dù mình chẳng đòi hỏi bao giờ, nhưng bạn vẫn thích mang nhiều đồ ăn ra thết đãi mình. Bạn biết mình thích ăn táo, biết mình bị đau dạ dày, nên chỉ mang những quả táo to nhất đỏ nhất lên phòng, không cho mình động vào trái cây chua. Hành động nhỏ, tấm lòng to, mình yêu bạn lắm!

Sau hôm ấy thì mình nghiện ăn bánh gio hẳn, vì món bánh ấy chứa toàn kỷ niệm vui vẻ với mình thôi. Bất kể ngày thường hay ngày lễ, ngày bão hay ngày lụt, cứ hứng lên là mình đi vòng quanh khắp chợ mua về ăn. Con người mình dễ dãi cũng dễ nuôi, bạn thấy đúng không?

Tết Đoan ngọ năm nay, mình chợt nhớ ra mình chưa được ăn rượu nếp, thế là mình bèn đội nắng đi khắp chợ mua cho thỏa tính phàm ăn của mình, nhưng khi ấy là buổi chiều rồi, cả chợ đều bán hết từ lâu.

Mình chán… đấy là còn chưa kể năm nay mình chỉ mới ăn hai cái bánh gio nhé, chứ mọi năm luôn là năm cái cơ.

Buồn buồn mình ngồi nghĩ... có vẻ như mình... chỉ có thể ăn món rượu nếp đó của một người mà thôi.

Một người, một câu chuyện, một miền thung lũng ký ức chưa từng lãng quên...

Mình gặp chú vào ngày mình còn nhỏ xíu, chừng độ năm, sáu tuổi gì đó thôi. Nhưng bẩm sinh được cho trí nhớ tốt hơn người, phàm là việc bắt đầu từ thuở mình biết đi bằng hai chân, là mình sẽ nhớ, nhớ rõ không sót một chi tiết.

Hồi nhỏ mình thường theo mẹ ra chợ bán hàng, ngồi trông quán nước phụ mẹ, và đến tầm trưa, cho dù cái chợ ấy chộn rộn ầm ĩ tới mức nào, cho dù dòng người tấp nập kẻ đến kẻ đi vô kể ra sao, thì mình vẫn luôn luôn chú ý tới tiếng gọi chào hàng không lẫn đi đâu được của chú:

"Ai rượu nếp đây!"

Tiếng gọi yếu ớt, tiếng gọi nhạt nhòa, tiếng gọi của một con người phật hệ, ngày ngày gánh hai nan rượu nếp, cùng với bộ quần áo bạc màu mười năm như một ấy...

So với quán nước nhỏ của mẹ mình, thì nghề của chú... e là còn nghèo khó hơn. Bản thân một con người phong trần như chú mặc nhiên biết được điều này, ngậm ngùi chấp nhận điều này, nên chất giọng chú cất lên mới yếu ớt thế kia, phật hệ thế kia, như thể có bán được hàng hay bị ế hàng chú cũng chẳng quan tâm nữa.

Cũng phải thôi, dù sự thực nghiệt ngã, rằng trong những ngày lận đận theo mẹ kiếm sống, mình chưa từng thấy một vị khách nào... mua rượu nếp của chú, gọi chú lại ăn thử… ít nhất thì là ở cái chợ này.

Trong đó có cả mình.

Vậy nhưng bạn tin được không, bạn tin được không nếu mình thú nhận tiếng gọi "ai rượu nếp đây!" thế mà lại theo mình đến tận 13 năm sau?

Mình cũng không tin.

13 năm sau, mình đã bước vào độ tuổi không còn là trẻ con dù ngoại hình cũng chẳng có mấy phần thiếu nữ. Quán nước của mẹ mình dẹp rồi, mẹ chuyển vô số nghề, và mình bôn ba vô số nơi, bắt đầu tự đi làm thêm, theo mẹ kiếm kế sinh nhai.

Mình không tin...

Chính mình cũng không tin vào một chiều kết thúc công việc vác hàng nặng nhọc, thứ đang chảy len lỏi trên khuôn mặt xỉn màu sau những ngày đày đọa dưới nắng của mình không phải mồ hôi.

Mà là nước mắt.

Mình không tin khi mình bước ra đường, đôi chân như hóa đá chẳng phải vì mệt nhọc mà vì nghe tiếng gọi "ai rượu nếp đây" năm nào ấy. Quả thực, mình khóc vì chú, khóc vì một người có lẽ cả đời cũng chẳng nhớ tới mình.

Bạn nghĩ mà xem, hơn 13 năm, thế sự xoay vần, thị trường lên xuống, chú ấy vẫn làm công việc bán rượu nếp suốt 13 năm hoặc thậm chí nhiều hơn thế?

Không phải một nghề truyền thống đặc biệt cố định ở làng, không phải một nghề đủ kiếm ăn kiếm mặc, mà chú vẫn làm!

Vẫn trong bộ trang phục bạc màu cực kỳ đời thường: áo sơ mi kẻ, quần dài đen, đôi dép lê, nón lá tre đan. Với nghề bán rượu nếp làm kế sinh nhai, với quang gánh tre là gỏi sinh cầm, chú đã đi ròng rã khắp thành phố, khắp tứ xứ suốt mười mấy năm nay.

Mình tự hỏi trong thành phố này có ai kiên nhẫn như vậy, đáng thương như vậy, mà lại là một người đàn ông chạc tuổi tứ tuần, ngũ tuần như vậy? Bảo mình làm thử, mình chắc chắn không chịu được.

Cuộc sống luôn luôn thay đổi, đừng nói qua mười mấy năm, mà qua một ngày, qua một tháng, qua một năm đã vùn vụt thoi đưa rồi.

Nhìn vạn vật cứ giữ mãi một dáng vẻ không thay đổi thì thật buồn chán, mà nhìn nó trôi qua mất thì lại thấy hoài cảm. Đó là con người. Đó là sự thăng trầm của tạo hóa.

Vậy nên, sự tồn tại của chú, tựa như một thứ vô hình đang cố gắng lưu giữ, bảo vệ mảnh hồn ký ức mơn mởn dịu dàng một thời của mình. Bất luận ai nói chú tội nghiệp, bất luận ai chê chú không chịu nhảy nghề, mình cũng không tán đồng. Bất luận từ giờ có thấy chú xuất hiện ở đâu, mình cũng gọi chú cho mình mua một bát rượu nếp.

Bạn biết không, giá kể... năm xưa còn bé mình ương bướng hơn một chút, mình không chịu nghe lời người lớn rằng "ăn rượu nếp sẽ say, không được ăn", thì phải chăng giờ khắc này, mình đã không vừa ăn vừa chan nước mắt?

Một ngày bình dị của 13 năm sau, mình mới được ăn rượu nếp. Cuộc đời mình sau hơn 13 năm, cao lương mỹ vị đều đã nếm qua, duy chỉ món rượu nếp thì đến tận hôm nay mới biết mùi.

Hôm đó, và cả mãi sau này, mình còn chắc với lòng - dù chú bán đắt ra sao mình cũng mua, dù có thiu có ế mình cũng ăn.

Cỏ gianh vàng ửng, cảo thơm ngả màu, sinh bình sống loạn, trong cơn bĩ cực này, trong mười mấy năm qua có quá nhiều thứ mình đã đánh mất, quá nhiều người không thể gặp lại, chú ấy vẫn ở đây. Chú ấy là hiện thân vô giá nhất cho những kỷ niệm xa xưa ngủ say trong lòng mình. Chú ấy khiến mình hồi tưởng lại về một thời bao cấp nghèo khổ xen lẫn hạnh phúc. Có lẽ đây chính là thứ mà người ta gọi là "thất di phục đắc" - tưởng đã mất rồi tìm lại được.

Trên đời này sẽ luôn xuất hiện những người mang trong mình sự tồn tại đặc biệt, vô hình với bạn. Một người dù bạn chẳng biết đến từ đâu, bao nhiêu tuổi, lớn lên thế nào; cũng không dám hỏi "tại sao đến giờ chú vẫn mưu sinh bằng việc không lời lãi này"?

Mình bạn biết, người đó vô hại, thế là đủ. Mình bạn khờ, dốc cả túi tiền ra mua ủng hộ, chưa bao giờ bạn nhiệt tình chịu lỗ như thế, nhưng rất vui.

Cảm ơn món rượu nếp của chú, cảm ơn vì đã kiên trì không đổi thay. Ngày này hàng năm, cháu sẽ chỉ tìm mua rượu nếp của một mình chú để ăn mà thôi!