Không khí Tết đang về trên mọi nẻo đường quê hương trên dải đất hình chữ S. Nhưng với mỗi gia đình, vị Tết không hẳn đã giống nhau.

Đó có thể là chuyến đi xa hàng trăm cây số trở về nhà, hay gia đình quây quần bên nhau gói bánh chưng, cùng mặc bộ quần áo đẹp đi chùa, đi chúc Tết. Còn với con, đó là vị mặn trên đôi môi mẹ, vị mặn của giọt mồ hôi, của nước mắt, của mưa hay của sương sớm quật vào những sáng giá rét mưu sinh cuối cùng của năm.

Biết rằng ai sinh ra cũng phải lao động, nhưng cũng có người lao động vất vả, bào mòn sức khỏe mà không kiếm được bao nhiêu. Mẹ chính là vậy, thuở con gái thiếu thời, mẹ đi lấy chồng với hai bàn tay trắng, không nghề nghiệp, không học thức và không gì cả. Mẹ xoay đủ các nghề từ làm thuê, nhặt cỏ, nuôi lợn, đi chợ để mong có được đồng tiền nuôi con khôn lớn.

Nhà mình thường có không khí chuẩn bị đón Tết khác hẳn mọi gia đình khác mẹ nhỉ?

Ở chỗ làm, người ta thường hỏi con "Mẹ cậu lương hưu được bao nhiêu?" hay "Mẹ cậu được nghỉ Tết từ hôm nào" mà con ngậm ngùi trả lời "Mẹ mình buôn bán nhỏ, thích nghỉ lúc nào thì nghỉ, lương thì tự trả lấy". Miền Bắc những ngày cận Tết trời rét như tủ lạnh đóng băng, ấy vậy mà mẹ vẫn lặn lội 1 giờ sáng đạp kẽo kẹt đi lấy thêm hoa tươi về bán. Mẹ yêu hoa, mẹ thích hoa vì hoa làm cho mẹ tin rằng cuộc sống này thật là đẹp, dẫu có nghèo vẫn thơm thảo bên gia đình ấm áp. Những ngày cuối năm, con thường cùng mẹ ra trước cổng nghĩa trang xã bán hàng ấm chén, bát đĩa, lọ hoa, lợn đất... Người người nhà nhà đi sắm Tết đông như mắc cửi, nhưng tâm thế của người đi chơi Tết với người bán hàng chắc là khác hẳn nhau. Tưởng rằng buôn bán lãi to lắm nhưng mấy ai hiểu được cảnh cánh cò buôn đường bán chợ nhỏ lẻ, nhặt nhạnh từng đồng đến tận đêm Ba Mươi mới trở về trong nhập nhoạng ánh đèn đường.

"Tình chỉ đẹp khi còn dang dở, Tết chỉ vui khi sắp bắt đầu", con biết rằng đó chỉ là cách để mẹ tự ngụy biện cho thân phận của mình. Nhiều lúc mẹ cũng chạnh lòng không thể cùng con đi sắm cây quất, cành đào, không thể tự tay mẹ dọn dẹp nhà cửa đón Tết, không thể dạy con cách gói bánh chưng cổ truyền, nhưng số phận của cánh cò mưu sinh buộc mẹ phải vậy.

Mẹ dọn hàng ra từ tờ mờ sáng khi người ta ấm áp trong chăn bắt đầu kỳ nghỉ Tết. Thương mẹ, cha pha ấm trà nóng hai vợ chồng cùng uống khi mà trong bụng chưa có gì lót dạ, cảm giác say say cồn cào trong dạ dày đã thường xuyên từ bao năm nay. Cả cha và mẹ ngồi xuýt xoa nhau cho đôi bàn tay cứng mềm dần ra, cho chính tình người đẩy lùi đi cái giá rét hay của từng làn sương trắng tràn xuống bám đầy trên đôi mi mẹ, trôi xuống làn môi làm mằn mặn mùi Đông.

Bao nhiêu năm dài đằng đẵng, xe hàng gốm sứ nặng và cồng kềnh như vậy, cha vẫn đèo mẹ đi lủng liểng trên mọi chợ quê quanh vùng. Đã không ít lần đổ xe, hàng vỡ, chân tay xây xước nhưng may sao chưa bao giờ cha mẹ bị thương nặng. Mỗi sáng, nghe tiếng xe máy của cha nổ lên lúc 4 giờ là con chỉ biết nằm cầu nguyện cho bố mẹ luôn được bình an, đi lại an toàn cho dù cha vẫn thường xuyên than vãn vì mắt đã kém, tay đã run, đôi chân đã có phần chệnh choạng.

Mẹ quay cuồng bán hàng trong tiếng kỳ kèo lên xuống của khách, người trả cao, người trả thấp, mẹ lạc giọng đi lúc nào không hay. Và, mẹ không còn khái niệm về giờ, về ngày y như cuộc đời lam lũ của mẹ mấy mươi năm qua, đã điểm trên mái đầu trắng mà ngỡ mình chưa già. Cả cuộc đời, mẹ không bao giờ chọn riêng cho mình cái gì, lúc nào cũng nghĩ về gia đình đầu tiên, quần áo bao năm nay mẹ mặc lúc thì bà ngoại cho, lúc thì bác cho, dì cho chứ mẹ chẳng bao giờ dám mua mới.

Rồi ánh đèn đường đêm Ba Mươi dần lên, mẹ và cha nhanh chóng dọn hàng về nhà, tiếng bát đĩa, lọ hoa lảnh cảnh, nước mắt mẹ dường như đã khô khi hàng đã bán gần hết. Vị Tết mặn ấm tình gia đình chính là lúc mẹ cùng con mang những chậu hoa, bông hoa còn lại cắm ở một số nơi công cộng để làm đẹp cho đường sá. Hoa đẹp. Hoa nhiều ý nghĩa. Mẹ luôn dạy con đơn giản như thế để con luôn yêu đời, lạc quan vào cuộc sống.

Trở về nhà lúc gần Giao Thừa, mẹ mệt nhoài ngồi trước sân hè, đổ xô tiền lẻ trên chiếc nón tả tơi rồi bắt đầu đếm, mỗi tờ tiền đều thấm những giọt mồ hôi và nước mắt mặn chát. Xong xuôi, mẹ và cha mới vội vã trang trí nhà cửa, thịt gà, thổi xôi chuẩn bị đón Tết.

Kể ra nhà mình có vị Tết cũng lạ mẹ nhỉ, mặn mà theo đúng nghĩa đen và vị Tết đó làm con yêu cha mẹ thêm biết bao lần.

ST.