mưa Sài Gòn dạo này nặng hạt lạ lùng, thứ mưa nhiệt đới sầm sập dội xuống phố phường như muốn dùng bạo lực để dội sạch đi cái vẻ hào nhoáng giả tạo của những đại lộ thênh thang, để lộ ra lớp bùn đất nhão nhoẹt, tanh nồng bên dưới. tiếng nước xối trên mái ngói đỏ của dinh thự họ Nguyễn ở Đa Kao tạo nên một thứ âm thanh gầm gừ, bức bối, như tiếng nghiến răng của một con thú dữ đang bị giam cầm trong lồng sắt.
trong thư phòng của ông Hội đồng, không khí đặc quánh mùi xì gà Cohiba thượng hạng quyện với mùi giấy tờ cũ kỹ và hương gỗ cẩm lai ẩm mục. Xuân Bách ngồi lơ đãng bên bàn làm việc, ngón tay gầy guộc xoay xoay chiếc bút máy Parker mạ vàng. đôi mắt gã không đặt vào xấp hồ sơ thuế vụ phức tạp, mà hướng về phía cửa sổ, nơi những giọt nước đang thi nhau lao mình xuống rồi vỡ tan trên thành ban công đá. kể từ ngày đưa Thành Công về đây, Bách cảm thấy mình như một kẻ mộng du giữa ban ngày. gã lún sâu vào sự dịu dàng của em, vào mùi trầm hương thanh khiết vương trên gối hằng đêm, như thể đó là liều thuốc phiện cuối cùng giúp gã trốn chạy khỏi cái thực tại nhiễu nhương của một Sài Gòn đang sôi sục dưới gót giày viễn chinh.

nhưng dinh thự họ Nguyễn chưa bao giờ là một thiên đường yên ả cho những tâm hồn mộng mị. trong mắt ông Hội đồng Nguyễn, một kẻ đã mài nhẵn lương tâm để đổi lấy sự sủng ái của chính quyền bảo hộ thì Thành Công chỉ là một thứ rác rưởi phong lưu mà thằng con trai quý hoá của ông rước về để giải khuây. ông không ngăn cản, bởi với ông, đàn ông làm việc lớn luôn cần một nơi để trút bỏ bản năng, và một thằng ca kỹ thì chẳng khác gì một con chim họa mi trong lồng.
mỗi khi Thành Công đi ngang qua phòng khách, bước chân em nhẹ như gió thoảng, nhưng cũng không tránh khỏi cái nhìn khinh miệt của người đứng đầu gia tộc. ông Hội đồng thường ngồi chễm chệ trên chiếc ghế bành bọc da hổ, miệng rít một hơi xì gà đỏ rực, rồi hất hàm nhổ một bãi nước bọt vào chiếc ống nhổ bằng đồng ngay sát chân em.

- xướng ca vô loài. thằng Bách nó mê cái giọng hát ẻo lả của mày thì mày cứ việc mà hát cho khéo, cho mùi. nhưng nhớ cho kỹ cái thân phận mình, đừng có tưởng leo lên được giường nó rồi là có quyền mơ tưởng đến cái ghế chủ nhân cái nhà này. loại như mày, ở Pháp hay ở đây, cũng chỉ là một thứ kẻ hạ đẳng mua vui sau bữa tiệc thôi.

Thành Công khẽ cúi đầu, đôi mắt trong veo như mặt hồ mùa thu không chút gợn sóng. em không đáp, sự im lặng của em vừa giống như một sự cam chịu nhẫn nhục, vừa giống như một sự khinh bỉ thầm lặng dành cho kẻ đang tự mãn trên đống tiền xương máu đồng bào.
đám gia nhân trong nhà, từ mụ quản gia béo nục đến thằng nhỏ xách nước, cũng chẳng tử tế gì hơn. họ nhìn em bằng nửa con mắt, xì xào sau những cánh cửa khép hờ về "thứ đào kép lẳng lơ". mỗi lần em xuống bếp xin chút nước nóng, mấy con ở lại cố tình làm rơi vãi đồ đạc, gọi em là thứ ăn bám vô dụng. mối quan hệ của Bách và em là một dấu hỏi lớn treo lơ lửng. không ai chắc chắn gã và em đã đi quá giới hạn đến đâu, nhưng sự nâng niu thái quá của Bách, việc gã đích thân chọn lụa may áo cho em, hay việc gã sẵn sàng gác lại cuộc họp với quan chức Pháp chỉ để về nghe em hát một điệu lý, khiến người ta vừa khinh khi vừa e sợ.
còn em thì cứ lặng lẽ như một bóng ma xinh đẹp lẩn khuất trong những hành lang tối tăm của dinh thự.
người duy nhất trong cái nhà ngột ngạt này nhìn Thành Công bằng đôi mắt của một con người là Xuân Hòa – em trai của Bách. trái ngược với vẻ trầm mặc, sắc sảo của anh trai, Hòa là một chàng trai mười tám tuổi với tính cách bốc đồng, đúng chất một thiếu niên trẻ trung vẫn còn mang theo bên mình một tâm hồn thuần khiết. Hòa không bài xích em, trái lại, cậu dường như tìm thấy ở Thành Công một sự đồng điệu về tâm hồn.
có lần, khi ông Hội đồng sỉ nhục Thành Công giữa bữa cơm tối, Xuân Hòa đã thản nhiên gác đũa, đứng dậy chắn giữa tầm mắt hằn học của cha mình:

- cha thôi đi. anh Công là khách của anh Bách. cha mắng ảnh, chẳng khác nào đang bày ra cho người ta thấy nhà họ Nguyễn này không biết đạo đãi khách. con thấy ảnh ngồi đây, cái nhà này mới bớt cái mùi giấy bạc và thuốc phiện đi một chút đấy

Thành Công nhớ mãi khoảnh khắc ấy. em nhớ dáng vẻ Xuân Hòa lén lút lẻn vào phòng mình, đưa cho em mấy viên kẹo dừa hay một cuốn tạp chí văn nghệ bị cấm lưu hành. Hòa thường hay nói khích anh trai mình

- anh hai, anh mà không giữ kỹ anh Công, mai mốt em dắt ảnh đi chơi khắp các xóm lao động đó

Xuân Hòa là người duy nhất khiến Thành Công thấy mình còn chút tôn nghiêm giữa cái địa ngục dát vàng.
nhưng tấm bản đồ tác chiến trong đầu em không cho phép trái tim được phép mềm lòng. những buổi chiều Xuân Hòa vô tư lự, nằm gối đầu lên đùi em để nghe kể về trời Tây, lại chính là lúc những kẽ hở tử thần lộ ra. Thành Công chưa bao giờ hỏi, em chỉ nghe. Em nghe tiếng Hòa than thở về sự gắt gỏng của ông già về những từ tiếng Pháp rời rạc về "Le convoi" (Đoàn xe) hay "Minuit à Bảy Hiền" (Nửa đêm tại Bảy Hiền).
em nghe cả những lời quát tháo của ông Hội đồng vọng qua khe cửa thư phòng về chiếc giấy thông hành cho kho hàng số 4, nơi mà theo lời Hòa là "chứa đồ gia dụng mà lính Pháp canh gác cứ như canh vàng".

những con số, những địa danh, những cái tên mật mã được em "nhặt nhạnh" một cách tình cờ khi đi dọn dẹp những đĩa than vỡ, hay lúc pha trà cho Bách khi gã mải mê bàn bạc với đám thực dân da trắng. dưới lớp vỏ bọc của một ca kỹ ngây ngô chỉ quanh quẩn bên mấy tách trà, Thành Công đã lặng lẽ dệt nên một mạng nhện tử thần từ chính những sơ hở của tình yêu.

ba ngày sau, một tin sét đánh ngang tai nổ ra giữa Đa Kao. Xuân Hòa bị mật thám Pháp bắt giữ ngay tại cảng Nhà Rồng.
toàn bộ lộ trình của một chuyến hàng hàng lậu vũ khí mật mà ông Hội đồng đứng ra môi giới đã bị rò rỉ. phe kháng chiến phục kích cướp hàng thành công ngay giữa đêm mưa tầm tã. Xuân Hòa, kẻ được ông Hội đồng giao trọng trách giám sát để học việc, đã bị bắt ngay lập tức vì tội nghi ngờ thông đồng với phe đối nghịch.
trong dinh thự, không khí trở nên tang tóc và điên rồ. ông Hội đồng đập bàn gầm lên trong thư phòng, tiếng lọ hoa pha lê vỡ tan tành trên nền gạch lạnh lẽo. gương mặt ông tím tái vì sợ hãi trước sự trừng phạt của quan thầy Pháp. Xuân Bách đứng giữa sảnh lớn, đôi mắt hằn lên những tia máu vì thức trắng đêm. gã vừa phải đối mặt với áp lực từ phía mật thám, vừa phải hứng chịu cơn lôi đình của cha.
Thành Công đứng ở góc cầu thang, gương mặt em tái nhợt, môi không còn lấy một giọt máu. tim em như bị một bàn tay vô hình bóp nghẹt. em chạy lại, đôi tay run rẩy nắm lấy vạt áo sơ mi của gã, giọng lạc hẳn đi

- anh Bách... Hòa... Hòa nó có sao không? sao chuyện lại thành ra thế này? tại sao người ta lại bắt nó? nó còn nhỏ, nó có biết gì đâu...

cảm xúc của em lúc này mãnh liệt và chân thật đến mức chính em cũng thấy sợ hãi. em đã cứu được một chuyến hàng vũ khí, nhưng cái giá phải trả lại là tự do của đứa trẻ duy nhất coi em là người thân. em đã dùng sự bảo vệ của Xuân Hòa để thu thập những con chữ rời rạc, và giờ đây, chính chúng đã biến thành xiềng xích trên tay cậu.
nhìn vẻ mặt sợ hãi của em, trái tim Xuân Bách như bị xẻ làm đôi. gã không nghi ngờ em, gã chỉ thấy xót xa cho đóa hoa nhài của mình đang bị cơn bão cuốn vào. gã đưa bàn tay thô ráp vuốt ve mái tóc em, cố giữ cho giọng mình bình thản

- không sao đâu, anh sẽ lo được. anh sẽ dùng mọi quan hệ, mọi thứ tài sản anh có để đưa nó về. em cứ về phòng đi, đừng ra ngoài lúc này. cha đang điên lên, ổng sẽ trút giận lên em mất.

Thành Công lủi thủi bước lên cầu thang, bóng lưng em nhỏ bé, gầy guộc và cô độc dưới ánh đèn điện vàng vọt. Xuân Bách đứng lặng nhìn theo em, trong đầu gã bất chợt lóe lên hình ảnh em đứng tần ngần bên bức tranh thủy mặc ngoài thư phòng hôm nọ, hay bóng dáng em mân mê tờ điện tín trên bàn gã đêm khuya. một nỗi hoài nghi mơ hồ nảy sinh, buốt nhói như vết dao khía vào da thịt. nhưng gã lập tức nghiến răng gạt đi. gã không thể tin, không dám tin rằng đóa hoa nhài gã nâng niu lại mang nọc độc của sự phản bội.
phía sau cánh cửa phòng đóng chặt ở tầng hai, Thành Công không đi ngủ. em ngồi sụp xuống sàn gỗ lạnh lẽo, đôi tay bấu chặt vào ngực áo lụa trắng. tiếng gào thét của ông Hội đồng vọng lên từ tầng dưới

- thằng ngu! tại sao lộ trình chỉ có ba người biết mà lại lọt ra ngoài? nếu nó không khai ra kẻ chỉ điểm, người Pháp sẽ bắn nát đầu nó!

mỗi lời nói ấy như nhát dao đâm vào linh hồn Thành Công. em đã thắng một ván cờ lớn, nhưng em vừa tự tay đẩy đứa em trai tội nghiệp của người mình yêu vào cửa tử. sự dằn vặt bóp nghẹt lấy hơi thở, khiến nước mắt em cứ thế trào ra, mặn chát.
Thành Công nhận ra rằng, trong cuộc chiến này, sự sòng phẳng không bao giờ tồn tại. em không thể vừa là một người tình lãng mạn, vừa là một chiến sĩ lạnh lùng. em đã lợi dụng sự vô tư của Xuân Hòa, và giờ đây, bản án đó đang dội ngược lại tâm hồn em.
đêm ấy Sài Gòn không ngủ, tiếng còi xe tuần tra hú vang báo hiệu cho một cơn bão lớn sắp sửa quét sạch mọi niềm tin cuối cùng. trong bóng tối, Thành Công thu mình lại, lắng nghe nhịp tim đập loạn nhịp, tự hỏi rằng liệu ngày mai khi mặt trời lên, em có còn đủ can đảm để nhìn vào đôi mắt tràn đầy tin tưởng của Xuân Bách hay không.
bản án đã được tuyên, không phải từ tòa án của người Pháp, mà từ tòa án lương tâm đang gào thét trong lòng em ca kỹ. vở kịch vẫn tiếp diễn, nhưng những giọt nước mắt rơi trên sàn gỗ Đa Kao đêm nay là thứ duy nhất không phải là giả dối