Xuân Quỳnh là nhà thơ trẻ nhất trong thời chống Mỹ cứu nước. Đặc điểm nổi bật trong thơ của Xuân Quỳnh là vừa hồn nhiên, đằm thắm ngây thơ và chân thành. Bà chuyên viết về tình yêu và viết cho trẻ thơ. Sóng được sáng tác năm 1967 trong chuyến đi thực tế ở cùng biển Diêm Điền và được in trong tập " Hoa dọc chiến hào". Bài thơ nói lên nỗi lòng của người phụ nữ trong tình yêu....
       " Dữ dội...trong ngực trẻ".
Mở đầu bài thơ là những trạng thái cảm xúc của Sóng
      " Dữ dội và dịu êm
         Ồn ào và lặng lẽ
         Sông không hiểu mọi mình
         Sóng tìm ra tận bể"
Những con sóng biển muôn đời vẫn thế, khi dữ dội có thể làm lật thuyền đắm tàu, có thể xô bờ, phá phách cuốn trôi đi tất cả những gì nó muốn nhưng đôi khi nó lại dịu dàng đằm thắm và hiền hòa. Tâm trạng thất thường của những con sóng chính là sự ẩn dụ trong tình yêu mà cụ thể ở đây là người con gái khi đang yêu. Đôi khi có giận dỗi, dữ dội nhưng đôi lúc lại hiền hòa dịu dàng. Sự mâu thuẫn và thống nhất đó phải chăng là quy luật của tự nhiên và trái tim. Ở khổ thơ đầu Xuân Quỳnh tinh tế nhận ra bên trong cái dữ dội ồn ào mạnh mẽ đó là tình yêu với chiều sâu thăm thẳm. Đó là căn cốt, là điểm về cho vẻ đẹp của người phụ nữ. Mỗi con sóng nhỏ chất chứa trong mình những khát khao lớn. Nó không cam chịu bị gò bó, tù túng chật hẹp mà nó muốn tung mình ra biển khơi để sống thật là chính mình. Nếu sông không thể hiểu nỗi chính mình, nó quyết định tung mình ra biển để tìm tới những gì nó muốn. Xuân Quỳnh đã tìm ra quy luật trong cuộc sống và trong tình yêu để hoàn hoàn thiện mình:
  " Bởi tình yêu muôn thuở
   Có bao giờ đứng yên"
Vì thế nữ nghệ sĩ quyết định tìm ra biển để tìm đến sự tự do và sống thật với chính mình. Đứng trước biển người ta thường nghĩ đến không gian rộng lớn và thời gian vô hạn. Còn Xuân Quỳnh thường hương tới những khát khao ước vọng trong sạch như chị đã từng viết:
"  Suốt cuộc đời biển gọi ước mơ
   Nỗi khát vọng những phương trời chưa đến
   Đứng trước biển quên những điều nhỏ hẹp
  Lại thấy lòng trong sạch thêm ra"
Hành trình ra biển rộng của con sóng là hành trình tự khám phá tình yêu của người phụ nữ để tìm ra tình yêu đích thực của cuộc đời mình. Ở khổ thơ đầu , ta nhận thấy được một quan niệm táo bạo,mới mẻ và đầy hiện đại củ Xuân Quỳnh: nhất quyết không để cho cuộc đời đẩy đưa " như trái bần trôi" hay " tấm lụa đào". Quyết liệt đi tìm tiếng nói đồng điệu trong tâm hồn, sự đồng cảm trong cảm xúc.
Hình tượng sóng đã gợi nhận thức về tình yêu trong em. Hai hình tượng này sóng đôi, hòa quyện, lúc ẩn lúc hiện, soi chiếu vào nhau và cùng diễn tả những cung bậc cảm xúc của một trái tim khi đang yêu:
    "Ôi con sóng ngày xưa
     Và ngày sau vẫn thế
     Nỗi khát vọng tình yêu
     Bồi hồi trong ngực trẻ".
Sóng là cũng hằng với thời gian. Từ ngày xưa cho đến ngày nay, hiện tại hay cả tương lai. Nếu quy luật của con sóng là mãi miết ngày đêm xô bờ thì quy luật của tình yêu chính là cháy lên những đam mê, khát vọng, rạo rực không phải tự nhiên mà Xuân Quỳnh cho rằng:"Hãy để trẻ con nói cái ngon của kẹo-Hãy để tuổi trẻ nói hộ tình yêu". Dẫu biết tình yêu không có tuổi nhưng chỉ có tuổi trẻ mới đầy vô tư, nhiệt huyết, khát khao mới thể hiện được hết đầy đủ ý nghĩa của những khát vọng trong tình yêu.
Gai khổ thơ đầu tiên khắc hạo hình tượng sóng với những trạng thái tương phản nhưng thống nhất. Sóng là hình ảnh ẩn dụ cho khát vọng của tình yêu. Tình yêu cũng có những cung bậc cảm xúc, khi đằm thắm thiết tha, lúc giận hờn vô cớ nhưng đôi khi lại nhớ nhung đến cồn cào như con sóng giữa lòng biển khơi
Bài thơ đã khắc họa tình yêu bằng những cung bậc cảm xúc của Sóng. Và sự vận động không ngừng nghỉ để tìm đến thứ mà mình mong ước. Tác giả cho người đọc cảm nhận được sự mới mẻ trong tình yêu và cho ta thấy được quy luật trong tình yêu.